0
kathy-acker-lisede-kan-cesaret-zimlicious-kitap-blogu
Kitap Yorumu Projeler

Kathy Acker ve Lisede Kan ve Cesaret

27 Nisan 2020

Daha kitabın 100’üncü sayfasına bile gelemeden şok etti Kathy Acker beni. Hatta şimdi döndüm, baktım da Instagram Story’mde şöyle yazmışım:

Bu kitabı okuyan var mı? İngilizcesini bulamadığımdan karşılaştıramıyorum ama umarım bazı şeyler çevirinin tuhaflığıdır çünkü henüz 70 sayfa okumuş olsam da “Allahım neyin içine düştüm ben?” modundayım.”

Çevirmenden özür diliyorum çünkü çeviriyle alakası yokmuş; okuduklarımı doğru anlamışım ama inanmak istememişim. Gerçek hayattaki ağır, üstü kapatılmaya çalışılan konuların sanata yansıması gerektiğini her zaman savundum ama nasıl yapıldığı çok fark yaratıyor. Kathy Acker sanki “bunları atayım ortaya, herkes şok olsun” demiş gibi geldi bana. Kitabı bitirdikten sonra hayat hikâyesine göz attığımda ise böyle düşündüğüm için üzüldüm bir yandan ama yok yani; bu ortaya karışık, neyin ne olduğu belli olmayan Lisede Kan ve Cesaret bende sadece “ıyyyyyyyyy” hissi yarattı ne yazık ki.

Kathy Acker: punk şair, deneysel romancı, performans sanatçısı

Kathy Acker çok yönlü bir sanatçı olduğunu Lisede Kan ve Cesaret’te de gösteriyor. Farklı biçimleri bir araya getirmiş bu kitapta: diyalog, çizimler, günlük havası yaratan bölümler, rüya haritaları, ana karakterin yaptığı (ya da yapmaya çalıştığı) Farsça’dan şiir çevirileri… Janey Smith isimli bir kızın on ve on dört yaş aralığında yaşadıklarına tanık olurken ben şahsen bol bol tiksindim, bol bol kafam karıştı ve ilk baştaki “allahım neyin içine düştüm ben?” hissi giderek arttı.

Kitabın ilk bölümünün “Ebeveynler iğrenç” başlıklı birinci kısmı şöyle açılıyor:

Hiç annesi olmayan Janey, annesi henüz bir yaşındayken ölmüştü çünkü, her şey için babasına bağımlıydı ve babasını sevgili, ağabey, abla, para, eğlence ve baba olarak görüyordu.

Kathy Acker – Lisede Kan ve Cesaret, sayfa 9

Babasıyla olan ilişkisine paldır küldür dalarak tanıştığımız Janey o sıralarda Meksika’nın Yucatan bölgesindeki Merida kentinde babasıyla birlikte yaşıyor. Babası, Janey ile uğraşmadan, sevgilisiyle baş başa yaşayabilmek için kızı Amerika’ya gönderiyor ve ilk başlarda maddi destek sağlasa da bu bir yerde sonlanıyor ve işte kızın asıl sorunları da bu noktada başlıyor. Kathy Acker okuru şoktan şoka koşturup, kafaları da bol bol karıştırırken Janey bir kadın tüccarının eline düşüyor, kanser oluyor, hapse düşüyor… Lisede Kan ve Cesaret, pek çok yerde çok fazla cinsellik içerdiği için rahatsızlık yaratmış ama inanın beni bu cinselliğin etrafında dönenler çok ama çok daha fazla rahatsız etti.

Otobiyografik mi?

Lisede Kan ve Cesaret, otobanda giderken kaza görüp, bakmak istemeseniz de gözünüzü ayıramamanız durumu gibi bir şey. Hayatını incelediğim zaman Kathy Acker sanki ömrü boyunca bu hisle yaşamış gibi geldi bana. The Paris Review’a göre pek çok eseri gibi bu kitabı da oldukça gerçeküstü görünse de aslında yine otobiyografik. Kitabı yazmaya 1973 yılında 26 yaşındayken, Solana Beach’te müzisyen Peter Gordon ile birlikte yaşarken başlamış. Aynı makaleye göre beş yılda tamamladığı kitabı yazma süreci de kitabın kendisi gibi: parça parça, defterine dolduğu yazılar ve çizimler halinde. Bir açıdan Gordon’la geçirdiği zamanın kaydı niteliğinde olan kitap, diğer yandan daha önceki işlerinin de devamı gibiymiş. Daireyi tamamlamaya çalışıyordu herhalde diye düşünüyorum…

Kathy Acker belki de Hemingway’in “Sarhoşken yaz, ayıkken düzenle” sözünü dinlemeliydi. Okuduğum kadarıyla eserlerinin çoğunu çeşit çeşit uyuşturucunun etkisi altındayken oluşturmuş. Bunu da yargılayacak değilim ama en azından “kafanız güzelken okuyun” diye bir not düşselerdi Lisede Kan ve Cesaret’i okuma deneyimi daha farklı olabilirdi; kim bilir…

Lisede Kan ve Cesaret, Ölmeden Önce Okunacak 1001 Kitap listesinde de yer alıyor. Merakıma yenilip, ben de katıldım bu karavana ama listeden ne kadar çok kitap okursam, o kadar sorgular buluyorum kendimi. Ama tabii bu ayrı bir tartışma konusu.

You Might Also Like...

No Comments

    Leave a Reply

    This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.