0
sylvia plath şiirleri zimlicious kitap blogu
Kitap Yorumu Projeler

Sylvia Plath şiirleri ile depresyonun belirsiz anatomisi

7 Nisan 2019

Muhabbet ettiğim kişi Virginia Woolf okumuş, Sylvia Plath okumamışsa Sylvia Plath için çoğu zaman “Amerika’nın Virginia Woolf’u” diyorum ben. Tam tersi bir durum olduğunda ise Virginia Woolf için “İngiltere’nin Sylvia Plath’i” tanımını yapıyorum. Aynı yüzyılın farklı bölümlerinde, farklı kıtalarda yaşamış olan bu iki kadın (Virginia Woolf: 1882-1941; Sylvia Plath: 1932-1963) pek çok ortak özelliğe sahip ve nitekim Plath, günlüklerinde esinlendiği yazarlar arasında Woolf’u da gösteriyor. Tabii işler bu kadar basit değil ama benim şöyle bir teorim var: bazı insanlar, kanlarında depresyonla doğuyorlar ve sevgi dolu bir ailede, para sıkıntısı çekmeden, istedikleri eşyaların yanı sıra aşkı da elde ederek yaşamaları bu durumu değiştirmiyor. Benim gözümde Sylvia Plath de, Virginia Woolf da bu sınıfa giriyor. Bu kitaptaki Sylvia Plath şiirleri de daha önce okuduğum şiirleri ancak her okuyuşumda bambaşka hislerle vuruyorlar bana…

İlk kez Sırça Fanus isimli, meşhur romanını okuyarak tanıştığım Plath, sonrasında şiirleriyle de çok sevdiğim yazarlar arasına girdi. Bunun en temel nedenlerinden biri, insanların çoğuna “aman canım; ne derdi var ki bu kadar bunalımda!” dedirtecek durumları dürüst, içten ve çarpıcı bir şekilde anlatması. Size de hiç oldu mu, bilmiyorum, ama bana oluyor. Bazen, bir anda kapkara bir depresyon deliğinin içine gömülüyorum; nedenini bulmaya çalıştığımda da ellerim hep boş kalıyor. O boşluğa rağmen beynimin, midemin sancılara gömülecek kadar dolu oluşunun ve hayatı sorgulama güdüsünün gerçekliğinden ise yüzde yüz eminim. İşte, Sylvia Plath de böyle anları (ki keşke bu kadar sık yaşamasaymış ama yaşamasa bugün bildiğimiz yazar olabilir miymiş, orası muallak) kâğıda dökmenin kraliçesi benim gönlümde.

sylvia plath şiirleri sylvia plath yazar şair

Carol Ann Duffy’nin seçtiği Sylvia Plath şiirleri

Bu kitaptaki Sylvia Plath şiirleri, daha önce ismini bile duymadığım, Carol Ann Duffy isimli şair tarafından bir araya getirilmiş. Başta da belirttiğim gibi, içindekiler daha önce okumadığım şiirler değil ancak sevdiğiniz bir yazarın en iyi işlerinin tek bir kitapta toplanıp, elinizin altında olması şahane bir şey değil mi? Bu tür derlemeler, gerek şiir koleksiyonu, gerek öykü koleksiyonu olsun, yazarla daha önce tanışmamış olan okurlara kişinin en iyi işlerini sunmak için yapılıyor. Carol Ann Duffy, bu kitap için Plath’in bambaşka yönlerini gösteren şiirlerini seçmeyi başarmış: seçilen şiirlerde depresyonu tabii ki var ama bunun yanı sıra şairin esprili yanını, aşkı ve sevgiyi nasıl yorumladığını ve aslında küçük şeylerle nasıl mutlu olabildiğini de görüyoruz. Ön yazısına göre Duffy’nin buradaki amacı, seçtiği Sylvia Plath şiirleri ile Plath’in bir şair olarak gelişimini göstermekmiş ve kronolojik olarak sıraladığı bu şiirlerle de bunu gerçekten açık ve net bir şekilde görüyorsunuz.

Sylvia Plath şiirleri, bana aynı zamanda ruhsal bozukluklar hakkında aslen hala ne kadar az şeyin bilindiğini hatırlatıyor. Depresyona girerseniz mızmız bir tip olarak görülüyor, insanlara “ilgi istiyor canım” dedirtiyorsunuz. Benim gibi Obsesif Kompulsif Bozukluk veya dönem dönem baş gösteren Kronik Depresyon Bozukluğu’ndan muzdaripseniz mesela “amaaaaaan, deli o zaten” deyip geçmeyi tercih ediyorlar çoğu zaman. Bunlar için uygulanan ilaç tedavileri de bir ayrı mahvediyor insanı: sürekli hissiz, beyniniz inanılmaz ağır çalışır bir şekilde, ruh gibi geziyorsunuz ortalıkta. Hayat, o şekilde de yaşanmaz oluyor haliyle. Sylvia Plath şiirleri, böyle zamanlarda yalnız olmadığımı, birilerinin anladığını hissetmem için yanımda oldu hep ve şimdiden sonra da olmaya devam edecekler.

Bu yıl umuyorum ki yıllardır rafımda duran günlüklerini de okuyabileceğim sonunda. Burada yer verdiğim kitap dilimize çevrilmemiş ancak Plath’in depresyonun dibinde olduğu, intiharıyla sonuçlanan dönemde yazdığı ve “en iyileri” olarak anılan Sylvia Plath şiirleri seçkisi Ariel Kırmızıkedi Yayınevi’nden çıkmış.

Son olarak, “beni araştırmakla uğraştırma” diyenler için Sylvia Plath’in hayatını şöyle özetleyebilirim: 1932 yılında, ABD’nin Boston kentinde doğan Sylvia Plath, 1950 yılında Smith College’dan burs kazanıyor. New York’ta yaşadığı yıllarda Mademoiselle dergisinde konuk editörlük yaparken, uyku hapları alarak kendini öldürmeye çalışıyor. 1955’te Smith College’ı bitiren Plath, sonrasında İngiltere’deki Cambridge Üniversitesi’nden burs alıyor ve burada tanıştığı şair Ted Hughes ile 1956 yılında evleniyor. Çiftin iki çocuğu oluyor ancak evlilikleri bir şekilde yıkılıyor. Ted Hughes, Plath’i 1962 yılında başka bir kadın için terk edince depresyonun en karanlık noktalarına düşen Plath, bu dönemde Sırça Fanus’u ve Ariel adı altında birleştirilecek şiirlerini yazıyor. 11 Şubat 1963’te, Londra’daki evinde iki çocuğu uyurken kafasını fırına sokarak intihar ediyor ve bu sefer başarılı oluyor.

Ve son bir not: sırf Plath’i başka bir kadın için terk etti diye daha şimdiden Ted Hughes’in canavar olduğunu düşünmeyin sakın, n’olur. Bugün elimizde bu kadar çok Plath şiiri ve metni varsa bunun büyük bir bölümünü Hughes’a borçluyuz, söylemeden geçmeyeyim.

sylvia plath şiirleri carol ann duffy

Tanıtım Yazısı

Sylvia Plath was one of the defining voices of twentieth-century poetry, and one of the most appealing: few other poets have introduced as many new readers to poetry. Though she published just one collection in her lifetime, The Colossus, and a novel, The Bell Jar, it was following her death in 1963 that her work began to garner the wider audience that it deserved. The manuscript that she left behind, Ariel, was published in 1965 under the editorship of her former husband, Ted Hughes, as were two later volumes, Crossing the Water and Winter Trees in 1971, which helped to make Sylvia Plath a household name. Hughes’s careful curation of Plath’s work extended to a Collected Poems and a Selected Poems in the 1980s, which remain in print today and stand testimony to the ‘profound respect’ that Frieda Hughes said her father had for her mother’s work. It was not until the publication of a ‘restored’ Ariel in 2004 that readers were able to appraise Plath’s own selection and arrangement of her work.

This edition of the poems, chosen by the Poet Laureate Carol Ann Duffy, offers a fresh selection of Sylvia Plath’s poetry to stand in parallel to the existing editions. Introduced with an inviting preface, the book is essential reading for those new to and already familiar with the work of this most extraordinary poet.

You Might Also Like...

No Comments

    Leave a Reply

    This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.