Menu
Kitap Yorumu

Torrey Peters ile kitapları neden sevdiğimi yeniden hatırladım

torrey peters kitap

Detransition, Baby, yakından takip ettiğim tek ödül olan Women’s Prize for Fiction’da uzun listeye kalınca ve bir de ödüle aday olmasıyla bile büyük olay yaratınca radarıma girdi. Torrey Peters trans bir yazar ve tahmin edebileceğiniz üzere JK Rowling gibi tiplerin olay çıkarmasının sebebi de bu: amanın da nasıl trans kadın yazarın kitabı women’s ödülüne aday olur. Neyse ki Women’s Prize yaptığı açıklamada kurallarına göre hem cis hem de trans kadınların ödüle aday olmaya uygun olduğunu üstüne basa basa belirtti de sustular. Peters erkekmiş ama artık değil, kadın işte; bunun daha nesini tartışıyoruz? Umarım adaylığı açıklandıktan sonra yazarın başına bela olan tipler en azından azıcık merak edip Detransiation, Baby’yi okumuşlardır da onların saçmalıkları olmadan bile hayatın nasıl zor olduğunu ve daha da önemlisi hepimizin insan olduğunu görmüşlerdir. Bu tür hareketlere nasıl sinirleniyorum anlatamam! Neyse…

Torrey Peters bana gerçekten kitapları neden sevdiğimi yeniden hatırlattı, biz işin asıl bu kısmına odaklanalım. Kendisi, Women’s Prize for Fiction’a aday gösterilen ilk trans kadın olmakla kalmıyor; aynı zamanda ABD’deki en büyük beş yayıncının birinden kitabı çıkan ilk trans kadın da o. Yeri gelmişken de söyleyeyim, bahsi geçen beş büyüklerden Penguin Random House tarafından yayınlanan kitap, Türkçe’ye de bizi Yakut Orman ile buluşturan Umami Kitap tarafından kazandırılacak. Ne zaman olur bilmiyorum ama kitabı yayın programlarına aldıklarını Instagram hesaplarından açıkladılar o yüzden OLEY! Şimdi artık gelelim odaklanalım dediğim kısma…

Torrey Peters okuyan herkesin ufkunu açacak

torrey peters kitap detransition babyBenden farklı olan çok fazla arkadaşım var ve bu onlar hakkında çok sevdiğim pek çok şeyden biri. Hristiyanı olsun, zencisi veya Asyalısı olsun deneyimlerimizi, inançlarımızı birbirimizle paylaşıyor ve illa ki ortak noktalar buluyoruz ama bazı şeylerin de tamamen farklı olduğunu ve hatta bir diğerimizin anlamasının imkansız olduğunu da göz ardı etmemek lazım. Birilerine zarar verdiğini düşünmediğim sürece benim tamamen anlayamadığım bir şeyi kabullenmekle ve ona saygı göstermekle, hatta sevmekle alakalı bir derdim olması şimdiye kadar. Ancak ne yazık ki pek insan için bu çok büyük bir dert. Bunu başkalarının derdi yapan da bu konuda oldukça saldırgan, çirkin, nefret dolu olmaları. Torrey Peters mesela kitabında trans karakterlerin etrafına çoğunlukla (en azından bizimle tanıştırdıkları böyle) anlamaya ve kabullenmeye çalışan karakterler seçmiş. Bunun yanında çektikleri zorluklara, isteklerine, arzularına, tutkularına ve hayallerine de yer vermeden geçmemiş tabii ki. Bunu yaparken de dili oldukça akıcı kullanmış ve bir de hayatı tiye alan bir yanı var ve ben ağlamayı beklerken fazlasıyla gülümserken buldum kendimi kitabı okurken. Çoğu kez durup durup, “nasıl yapıyorsun bunu kadın?” dedim kendi kendime.

Bana özel olarak şöyle de bir gerçek var: cinsiyet değiştirme hikayelerini çok gördüm ve dinledim. Hatta yakın zamanda hepimiz oyuncu Ellen Page’in Elliot Page’e transition etmesine şahit olduk. Kitabın isminden de anlayacağınız gibi Torrey Peters bir de bunun tam tersinden, yani erkekten kadına transition eden birinin erkeğe geri detransition etmesinden bahsediyor. Ben mesela buna hiç denk gelmemiştim. Aklıma gelip düşünmemiştim de. O kadar zorluklar atlatıyorlar ki zaten transition sürecinde, şimdi bile düşününce insan o kadar emeği, vs. neden çöpe atsın da eskiye dönsün diye düşünüyorsunuz ama o işler öyle olmuyormuş işte. Ames, diğer adıyla Amy’nin hikayesinde nedenini nasılını net ve duygusal bir şekilde gözlerimizin önüne seriyor Torrey Peters. Kitapları neden sevdiğimi yeniden hatırlattı dememin temel sebebi de bu: kelimeleri kullanma kabiliyetine hayran kaldım, o ayrı, ama onunla karşıma çıkmasa hayatta aklıma gelmeyecek bir dünyayı koydu önüme. Yaşasın kitaplar, canım kitaplar ya. Umarım Umami’den bir an evvel Türkçesi çıkar da siz de okursunuz!

NOT: En beğendiğim kitapları soranlar “5 yıldız” etiketindeki yazıları inceleyebilirler.