0
ufak yangınlar kitap zimlicious kitap blogu
Film/TV Kitap Yorumu Kitaptan Filme

Ufak Yangınlar: Bakmışsın, bir anda kül olmuşsun!

29 Mart 2020

Edebiyattaki en sevdiğim açılış cümlelerinden biri Gabriel Garcia Marquez’in Kırmızı Pazartesi’sinden: “Santiago Nasar, onu öldürecekleri gün, piskoposun geleceği gemiyi karşılamak için sabah saat 05.30’da kalkmıştı.” Daha en başından size Nasar’ın sonunun ne olacağını söylüyor; hatta çoğunun spoiler verme! diyerek isyan edeceği bir cümle bu. Ama adamın başına neler geldiğini, kimin, onu neden öldürmek istediğini merak ede ede bir çırpıda okuyorsunuz kitabı. Ufak Yangınlar da çok benzer bir şekilde, diğer hiçbir şekilde Kırmızı Pazartesi’ye benzemese de benzer bir hisle başlıyor:

“Shaker Heights’taki herkes o yaz bunu konuşuyordu: Richardsonların en küçük çocuğu Isabelle, sonunda kafayı yemiş ve evi yakmıştı.”

Yani, daha en başından Richardsonların en küçük kızı Isabelle’in evlerini yaktığını öğreniyoruz. Peki ama neden? Liseye giden, zengin bir kızın ne derdi olabilir ki?

Mecazi ufak yangınlar, bir büyük, gerçek yangınla sonlanıyor

ufak yangınlar kitap kapak celeste ng

Amerikalıların, özellikle Amerika’da büyümüş göçmenlerin bu konuyla ilgili yazılar, romanlar yazmalarına, filmler çekmelerine çok alıştık son zamanlarda. Bunun kesinlikle kötü bir şey olmadığını, hatta popüler kültürde hâlâ temsil edilmeyen çok fazla azınlık olduğunu düşünüyorum. Ama diğer yandan da tek bir konu her yerde patlak vermeye başlayınca insanı biraz daraltıyor; mesela, özel bir ilginiz yoksa İkinci Dünya Savaşı filmlerini izlemekten, kitaplarını okumaktan baymış olabilirsiniz çünkü aynı hikâyeyi daha kaç kez tekrar edebiliriz? Ufak Yangınlar da yer yer böyle hissettirse de (özellikle terk edilmiş, Çinli bir bebeğin beyaz bir çift tarafından evlat edinilmesi sonrası Çinli annenin ortaya çıktığı ve bebeğini geri almaya çalıştığı kısımlarda) Celeste Ng’nin zeki anlatımı ve karakterleri başarılı bir şekilde oluşturması sayesinde kitabı elimden bırakamadım diyebilirim.

90’lı yıllarda, Ohio eyaletinin Shaker Heights şehrinde gelen Ufak Yangınlar kitabının kalbinde iki aile var: biri, hayatı boyunca Shaker Heights’ta yaşayan, düzenli, kuralcı, kendi doğruları olan ve onlara tutunan Mrs. Richardson’ın ailesi, diğeri ise Richardsonların kiracısı olarak kendilerini onların mahallesinde bulan sanatçı Mia ve kızı Pearl. Mrs. Richardson zaten aşırı kontrolcü kişiliğiyle kiracılarını sürekli bir şekilde gözlemliyor ama Pearl de Richardson çocuklarıyla aynı okula gitmeye, onlarla arkadaş olmaya başlayınca asıl “herkes kendine olmayana özenir” sendromu başlıyor. Ailesi sadece kendi ve annesinden oluşan, yine annesi yüzünden şehirden şehre sürüklenen ve belli bir düzen kuramayan Pearl, Richardsonların kalabalık, düzenli, zengin, sevgi dolu görünen yaşamına özeniyor. Richardsonların adı deliye çıkan en küçük kızı Isabelle ise Pearl’ün annesi Mia’nın özgür ruhuna hayran. Herkesin erişemeyeceğini düşündüğü şeylerin peşinden koştuğu veya kendi doğrularını kabul ettirmeye çalıştığı küçük bir mahallede de ufak yangınlar olmasa şaşardım zaten!

Durağanlık, yangının yansıması

ufak yangınlar dizi hulu reese witherspoon

Kitabın okuduğum Türkçe yorumlarında pek çok kişinin dilinin akıcı olmadığını, okudukları en kötü polisiye/gizem romanı olduğunu, her şeyin durağan ve çok yavaş ilerlediğini söylediğini gördüm. Ben kitabı Little Fires Everywhere başlıklı orijinalinden okudum; Türkçesi nasıldır diye bakma fırsatım olmadı ama benim ilgili yorumlarım naçizane şöyle:

  • Orijinalinin dilinin akıcı olduğunu gönül rahatlığıyla söyleyebilirim – Celeste Ng, sırf kelime sayısı artsın diye cümle kuranlardan değil (en azından Ufak Yangınlar kitabında böyle yapmamış; diğerini henüz okumadım), metaforlarını da üzerinde düşünerek, akıllı bir şekilde yapıyor hatta.
  • Türe gelirsek, ben şahsen bunu “modern edebiyat” olarak tanımlarım; elbette konu itibariyle bir gizem söz konusu ama kitabın polisiye/gizem olma iddiası olduğunu sanmıyorum – temelinde karakterlere, kurulu düzene, bu düzenin sorgulanışına ve karakterlerin içindeki yangınlara odaklanan bir kitap.
  • Durağanlığın da bilerek yapılmış bir şey olduğunu düşünüyorum ve bana sorarsanız ufak yangınlar temasına da oldukça uygun. Eğer yanan bir ateşi izlediyseniz göreceksiniz; hızlı hızlı değil, yavaş yavaş hatta aheste aheste yanıyor. Ama bu benim fikrim tabii.

Ufak Yangınlar kitabının aynı isimler Reese Witherspoon tarafından dizi yapıldığını da söylemeden geçmeyeyim. Ben bu satırları yazarken henüz dört bölümü Hulu’da yayınlanmış durumda. Kitabı da aslen Reese Witherspoon’un kitap kulübü Hello Sunshine’da görmüştüm. Diziyi de hemen izlemeye başlayacağım bakalım; tanıtım görüntüleri iyi görünüyor.

No Comments

    Leave a Reply

    This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.